Διερευνώντας την αλληλεπίδραση μεταξύ COVID-19 και μείζονος καταθλιπτικής διαταραχής

Η πανδημία COVID-19 αντιπροσωπεύει μια «τριπλή απειλή», που επηρεάζει αρνητικά όχι μόνο τη σωματική υγεία των πολιτών παγκοσμίως, αλλά επίσης την οικονομία, την ψυχική υγεία και την ευημερία.

Ο επιπολασμός της μείζονος καταθλιπτικής διαταραχής και των καταθλιπτικών συμπτωμάτων έχει αυξηθεί παγκοσμίως κατά τη διάρκεια του περασμένου χρόνου,1,2  πυροδοτώντας αυτό που μερικοί ονομάζουν tsunami της ψυχικής υγείας.3 Πέρα από τα συμπτώματα που επιδεινώθηκαν σε ασθενείς με προϋπάρχουσα ψυχική διαταραχή, η πανδημία αύξησε τον επιπολασμό νέων περιστατικών μείζονος καταθλιπτικής διαταραχής και καταθλιπτικών συμπτωμάτων στον γενικό πληθυσμό και στους νοσήσαντες από COVID-19 που ανάρρωσαν.1,4,5

Η εμπειρία από προηγούμενες πανδημίες, συμπεριλαμβανομένων του σοβαρού οξέος αναπνευστικού συνδρόμου και του αναπνευστικού συνδρόμου της Μέσης Ανατολής, καταδεικνύει ότι οι ψυχοπαθολογικές συνέπειες της πανδημίας COVID-19 είναι πιθανά μακροχρόνιες και απαιτούν προσεκτική παρακολούθηση.6–8

Επίδραση του COVID-19 σε ασθενείς με Μείζονα Καταθλιπτική Διαταραχή (ΜΚΔ)

Η πανδημία COVID-19 μπορεί να θεωρηθεί ως ένα παγκόσμιο τραυματικό γεγονός από τη σκοπιά της ψυχικής υγείας, λόγω του ψυχολογικού φορτίου και των σχετιζόμενων στρεσογόνων παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων της απρόβλεπτης φύσης της νόσου, της οικονομικής αβεβαιότητας, των περιοριστικών μέτρων και της κοινωνικής απομόνωσης.1,9,10 Τριπλασιασμός του επιπολασμού των καταθλιπτικών συμπτωμάτων/ μείζονος καταθλιπτικής διαταραχής (ΜΚΔ) παρατηρήθηκε σε σύγκριση με την περίοδο πριν την πανδημία COVID-19.1,5

Η πανδημία COVID-19 αποτελεί ένα τραυματικό γεγονός

Οι ασθενείς με ψυχιατρικά νοσήματα, συμπεριλαμβανομένης της ΜΚΔ, είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι, για πολλούς λόγους, στην επίδραση της πανδημίας COVID-19.11

Αρχικά, μπορεί να υποτροπιάσουν στην ψυχική τους νόσο γεγονός που πυροδοτείται από παράγοντες όπως η κοινωνική απομόνωση, ο φόβος της προσβολής από τον ιό και η οικονομική αβεβαιότητα.12,13  Πολλοί ασθενείς έχουν ταλαιπωρηθεί από την αναστάτωση της καθημερινής τους ρουτίνας και περνούν από τη διαδικασία πένθους για την απώλεια της προ πανδημίας ζωής τους. Μπορεί επίσης να διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο μόλυνσης από τον ίδιο τον ιό, λόγω συμπεριφορικών και κοινωνικοοικονομικών παραγόντων, όπως επίσης και λόγω ύπαρξης υψηλών επιπέδων φλεγμονής.14

Η μειωμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας έθεσε μια επιπλέον πρόκληση για τους ασθενείς με ψυχιατρικά νοσήματα,15 με πολλούς κλινικούς να αισθάνονται ότι η πανδημία επηρέασε σε μεγάλο βαθμό αρνητικά τη φροντίδα των ασθενών. Η τηλε-ιατρική ωφέλησε παρόλα αυτά την ψυχιατρική, με την ενίσχυση του απορρήτου και της μείωσης των χαμένων συνεδριών.16

Οι ασθενείς με ΜΚΔ  αντιμετωπίζουν επιπλέον προκλήσεις κατά τη διάρκεια της πανδημίας  COVID-19

 

Επίδραση και πιθανοί μηχανισμοί του μακροχρόνιου COVID

«Μακροχρόνιο COVID», ή «post-COVID-19 σύνδρομο» έχει παρατηρηθεί σε μια υπο-ομάδα του πληθυσμού και ορίζεται από το National Institute for Health and Care Excellence (NICE) στο Ηνωμένο Βασίλειο ως «σημεία και συμπτώματα που αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια ή μετά την λοίμωξη με  COVID-19, συνεχίζουν για πάνω από 12 εβδομάδες και δεν μπορούν να εξηγηθούν με εναλλακτική διάγνωση».17

Τα κλινικά χαρακτηριστικά του μακροχρόνιου COVID περιλαμβάνουν χρόνια γνωσιακά ελλείμματα, κατάθλιψη, διαταραχές στον ύπνο, εμμένουσα κόπωση και ανηδονία.17,18  Οι ασθενείς που νόσησαν με COVID και ανάρρωσαν  έχουν περιγράψει το αίσθημα της «ομίχλης στο κεφάλι» που μπορεί να περιλαμβάνει όλα ή συνδυασμό των συμπτωμάτων αυτών.19 Η  γνωσιακή δυσλειτουργία που προκαλείται από το μακροχρόνιο σύνδρομο COVID πιθανά θα έχει σημαντική επίδραση στην ικανότητα των νοσήσαντων που ανάρρωσαν να επιστρέψουν στην καθημερινή τους λειτουργικότητα.20 Επομένως υπάρχουν ομοιότητες μεταξύ του μακροχρόνιου COVID και της ΜΚΔ, λόγω της αλληλοεπικάλυψης στα κύρια συμπτώματα καθώς και στο σωματικό, συναισθηματικό και γνωσιακό φορτίο.

Ομοιότητες παρατηρήθηκαν μεταξύ του μακροχρόνιου COVID και των συμπτωμάτων της ΜΚΔ

Υπάρχει η υπόθεση ότι τα συμπτώματα του μακροχρόνιου COVID μπορεί να οφείλονται στην αυξημένη ανοσολογική απάντηση. Τόσο ο COVID-19 όσο και η κατάθλιψη σχετίζονται με υψηλά επίπεδα παραγόντων φλεγμονής στο πλάσμα,21–23 και η θεραπευτική αποτελεσματικότητα των αντικαταθλιπτικών στην ΜΚΔ μπορεί μερικώς να οφείλεται στην αντι-φλεγμονώδη δράση τους.24 Μελέτη παρατήρησης ασθενών που νοσηλεύθηκαν λόγω COVID-19 έδειξε χαμηλότερο κίνδυνο διασωλήνωσης ή θανάτου στους ασθενείς που λάμβαναν αντικαταθλιπτικά σκευάσματα σε σύγκριση με εκείνους που δεν λάμβαναν.25

 

Ψυχική υγεία και κατάθλιψη στην COVID-19 εποχή και μετέπειτα

Άνθρωποι που έχουν καλύτερη προσαρμοστικότητα στην αντιμετώπιση δυσκολιών , για παράδειγμα έχουν παγιωμένα δίκτυα υποστήριξης ή πιο έντονο θρησκευτικό αίσθημα είναι λιγότερο πιθανό να βιώσουν συμπτώματα κατάθλιψης ή άγχους ως αποτέλεσμα της πανδημίας.26 Η έκθεση για την Παγκόσμια Ευτυχία το 2021 (World Happiness Report) που δημοσιεύθηκε από το United Nations Sustainable Development Solutions Network, αποκάλυψε κοινά στοιχεία, όπως η κοινωνική συνεκτικότητα και η καθημερινή σωματική δραστηριότητα μεταξύ των πιο ευτυχισμένων ομάδων ανθρώπων.27

Συνολικά, η πανδημία COVID-19 προκάλεσε σημαντικό φορτίο για την παγκόσμια ψυχική υγεία.1,2,5 Η ανηδονία φάνηκε να αποτελεί προγνωστικό παράγοντα της σοβαρής κατάθλιψης κατά τη διάρκεια της πανδημίας, και ασθενείς με ΜΚΔ βιώσαν επιδείνωση των συμπτωμάτων τους, όπως κόπωση και διαταραχές στον ύπνο.28–30 Τα συμπτώματα αυτά, μαζί με τη γνωσιακή έκπτωση, έχουν αναφερθεί σε μεγάλο βαθμό από νοσήσαντες με COVID-19 που ανάρρωσαν.4,18,31–33 Επομένως, για την καλύτερη υποστήριξη των ασθενών με ΜΚΔ, πρέπει να ληφθεί υπόψη μια θεραπευτική επιλογή  που αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τα συμπτώματα της ΜΚΔ και ταυτόχρονα διευκολύνει την μετέπειτα λειτουργική αποκατάσταση.34

 

Αυτό το άρθρο γράφηκε ως πρακτικά ενός προωθητικού webinar για την  πανδημία COVID-19 και τη vortioxetine (Brintellix®).

Οικονομική και εκπαιδευτική υποστήριξη παρείχε η εταιρεία Lundbeck.

Our correspondent’s highlights from the symposium are meant as a fair representation of the scientific content presented. The views and opinions expressed on this page do not necessarily reflect those of Lundbeck.

Αναφορές
  1. Ettman CK, et al. JAMA Netw Open. 2020;3:e2019686
  2. Xiong J, et al. J Affect Disord. 2020;277:55–64
  3. Hisham IN, et al. BJPsych Bull. 2020;1–7
  4. Mazza C, et al. Int J Environ Res Public Health. 2020;17:3165
  5. Winkler P, et al. Epidemiol Psychiatr Sci. 2020;29:e173
  6. Rogers JP, et al. Lancet Psychiatry. 2020;7:611–627
  7. Lam MH-B, et al. Arch Intern Med. 2009;169:2142–2147
  8. Ahmed H, et al. J Rehabil Med. 2020;52:jrm00063
  9. Park C, et al. Psychiatry Research. 2020;294:113514
  10. Hagger MS, et al. Stress Health. 2020;36:396–401
  11. Neelam K, et al. Brain Behav Immun Health. 2021;10:100177
  12. Burhamah W, et al. J Affect Disord. 2020;277:977–985
  13. Mutlu E, Anıl Yağcıoğlu AE. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci. 2020;1–3
  14. Taquet M, et al. Lancet Psychiatry. 2021;8:130–140
  15. Zhou J, et al. Am J Psychiatry. 2020;177:574–575
  16. Chen JA, et al. Gen Hosp Psychiatry. 2020;66:89–95
  17. NICE. COVID-19 rapid guideline: managing the long-term effects of COVID-19. December 2020. Available at: https://www.nice.org.uk/guidance/ng188. Accessed May 2021
  18. El Sayed S, et al. Neuropsychopharmacol Rep. 2020;10.1002/npr2.12154
  19. Stefano GB, et al. Med Sci Monit. 2021;27:e930886
  20. Ritchie K, et al. Brain Commun. 2020;2:fcaa069
  21. Hojyo S, et al. Inflamm Regen. 2020;40:1–7
  22. Miller AH, Raison CL. Nat Rev Immunol. 2016;16:22–34
  23. Dantzer R, et al. Nat Rev Neurosci. 2008;9:46–56
  24. Köhler CA, et al. Mol Neurobiol. 2018;55:4195–4206
  25. Hoertel N, et al. Mol Psychiatry. 2021;10.1038/s41380-021-01021-4
  26. Killgore WDS, et al. Psychiatry Res. 2020;291:113216
  27. UN SDSN. World Happiness Report 2021: Chapter 6. Available at: https://worldhappiness.report/ed/2021/mental-health-and-the-covid-19-pan.... Accessed May 2021
  28. Moccia L, et al. Int J Environ Res Public Health. 2020;18:255
  29. Zou S, et al. Global Health. 2020;16:119
  30. Liu CH, et al. Psychiatry Res. 2020;292:113345
  31. Alnefeesi Y, et al. Front Psychiatry. 2021;11:621773
  32. Woo MS, et al. Brain Commun. 2020;2:fcaa205
  33. Townsend L, et al. PLoS One. 2020;15:e0240784
  34. Lam RW, et al. Can J Psychiatry. 2016;61:510-523
Αποχωρείτε από τη σελίδα Progress in Mind
Γεια σας
Παρακαλούμε επιβεβαιώστε τη διεύθυνση email σας
Έχουμε στείλει ένα email επιβεβαίωσης στη διεύθυνση email σας.
Για να αποκτήσετε πρόσβαση παρακαλούμε ελέγξτε τα email σας και επιβεβαιώστε την εγγραφή σας
Αυτή η ιστοσελίδα απευθύνεται αποκλειστικά σε επαγγελματίες υγείας. Παρακαλώ επιβεβαιώστε ότι είστε επαγγελματίας υγείας.
All the information included in the Website is related to products of the local market and, therefore, directed to health professionals legally authorized to prescribe or dispense medications with professional practice. The technical information of the drugs is provided merely informative, being the responsibility of the professionals authorized to prescribe drugs and decide, in each concrete case, the most appropriate treatment to the needs of the patient.
Congress
Register for access to Progress in Mind in your country